10 thách thức ngoại giao trong "kỷ nguyên Obama"

Theo hãng tin BBC, Tổng thống Mỹ vừa mới đắc cử Barack Obama sẽ phải đối mặt với 10 thách thức lớn về chính sách ngoại giao, như vấn đề Trung Đông, hai cuộc chiến Iraq và Afghanistan...

1. Vai trò của Mỹ trên thế giới

Một kết luận chắc chắn được rút ra từ cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2008 là: Cử tri Mỹ hy vọng chính sách ngoại giao thời ông Bush sẽ có sự điều chỉnh mạnh mẽ.

Trong đó, nổi bật hơn cả sẽ là việc chuyển từ chủ nghĩa đơn phương sang đa phương, ít nói về nước Mỹ như "siêu cường duy nhất trên thế giới". Sự đối kháng có thể phải nhường chỗ cho các biện pháp ngoại giao khác.

Tuy nhiên, các đời Tổng thống Mỹ vẫn thường bị cuốn vào các cuộc xung đột.

Tổng thống đắc cử Obama sẽ nhậm chức trong hoàn cảnh nước Mỹ đang tham dự vào hai cuộc chiến tranh ở Iraq và Afghanistan. Vậy nên việc Obama xử lý vấn đề chiến tranh như thế nào sẽ giúp định nghĩa rõ kỷ nguyên của ông.

2. Cuộc chiến Iraq

Obama nói, ông sẽ yêu cầu các tư lệnh quân đội Mỹ điều chỉnh sứ mệnh của binh sĩ nước này ở Iraq thành "kết thúc chiến tranh một cách thành công", nhưng ông cho rằng phải kết thúc chiến tranh theo hướng "có trách nhiệm".

Ông xác định phải dành thời gian cho Chính phủ Iraq tăng cường lực lượng quân sự, trong khi Mỹ sẽ rút quân theo từng giai đoạn trong vòng 16 tháng sau khi nhậm chức, tức là trước tháng 5/2010.

Đây có thể là thành công lớn về ngoại giao của Obama. Tuy nhiên, Mỹ sẽ giữ lại một bộ phận binh sĩ ở Iraq để tiếp tục cuộc chiến chống khủng bố, vì thế việc không rút quân hoàn toàn là điều đã thấy trước.

3. Chiến tranh ở Afghanistan

Đây chắc chắn sẽ là một trong những thách thức nghiêm trọng của Obama, bởi trong khi cuộc chiến Iraq đang giảm dần độ nóng thì ở Afghanistan lại đang nổi lên.

Obama cam kết "sẽ tập trung sức lực vào vấn đề Afghanistan" và điều thêm hai lữ đoàn chiến đấu tới quốc gia này. Ông cũng hứa sẽ tấn công các phần tử al-Qaeda, đặc biệt là Osama bin Laden, ở những nơi mà chúng ẩn náu.

Tuy nhiên, nếu muốn cải thiện tình hình ở Afghanistan, thì điều bắt buộc phải làm là nâng cao hình ảnh và uy tín của chính phủ nước này, đồng thời đưa ra được một chính sách hiệu quả hơn đối với Pakistan (thực tế, bản thân sự ổn định của quốc gia này cũng đã là một vấn đề), từ đó mới có thể tiêu diệt được tận gốc các phần tử vũ trang Taliban và al-Qaeda đồn trú ở khu vực biên giới Pakistan.

4. "Cuộc chiến chống khủng bố"

Obama muốn giành thắng lợi trong cuộc chiến tư tưởng. (Ảnh: Corbis)

Cụm từ nổi tiếng dưới thời Tổng thống Bush này có thể sẽ ít nổi trội hơn trong kỷ nguyên Obama.

Obama hy vọng giành được chiến thắng trong "cuộc chiến tư tưởng" bằng cách "phục hồi việc thực thi chính sách ngoại giao phù hợp với quan điểm giá trị truyền thống của nước Mỹ, hợp tác ôn hòa với các quốc gia Hồi giáo để ngăn chặn sự truyền bá tư tưởng của al-Qaeda".

Song, đây vẫn sẽ là một thách thức khó khăn đối với chính sách của ông.

Ông từng nói, "sẽ không ngần ngại sử dụng vũ lực để tiêu diệt các phần tử khủng bố có khả năng tạo nên sự uy hiếp trực tiếp đến an ninh của nước Mỹ".

5. Vấn đề Iran

Nước Cộng hòa Hồi giáo này có thể sẽ là một thách thức lớn về ngoại giao đối với Obama. Tuy nhiên, điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào quyết định của Iran. Nếu Iran tiếp tục chương trình làm giàu uranium, thì tân Chính phủ Mỹ sẽ tiếp tục những biện pháp trừng phạt, thậm chí còn mở rộng và tăng cường hơn nữa.

Chưa hết, việc Iran tiếp tục chương trình hạt nhân, có thể sẽ dẫn tới trường hợp Israel tấn công quân sự vào các cơ sở hạt nhân của Iran. Và hậu quả của vụ tấn công đó sẽ rất nghiêm trọng.

Obama từng nói ông sẽ đối thoại "vô điều kiện" với Iran, nhưng không nhất định là phải hội đàm ngay ở cấp Tổng thống, trong khi đó giới lãnh đạo Iran xem ra ít có khả năng từ bỏ các hoạt động làm giàu uranium. Vậy nên, cho dù hai bên có đạt được thỏa thuận, thì nội dung cũng sẽ phải bao gồm việc công nhận Iran có quyền tiếp tục làm giàu uranium, chỉ là dưới sự kiểm soát chặt chẽ.

6. Tiến trình hòa bình Trung Đông

Tổng thống Bush từng hy vọng Israel và Palestine sẽ đạt được một thỏa thuận hòa bình vào cuối năm nay, nhưng xem ra giấc mộng này khó thành hiện thực.

Và vì lẽ đó, Tổng thống đắc cử Obama sẽ phải đối mặt với một vấn đề tồn tại lâu nay là Mỹ có thể phải can dự nhiều hơn vào tiến trình hòa bình này. Giai đoạn đầu tiên là cuộc tổng tuyển cử của Israel diễn ra vào ngày 10/2 năm tới.

Ngoài vấn đề giữa Israel-Palestine, từ Thổ Nhĩ Kỳ cho tới Pakistan đều tồn tại hàng loạt nguy cơ, và giờ đây còn bao gồm cả Syria. Rõ ràng, nếu Mỹ muốn ổn định cục diện Iraq, thì không thể không nhận được sự giúp đỡ của Syria.

7. Quan hệ với Liên bang Nga

Nga lo ngại việc Mỹ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa ở châu Âu. (Ảnh: AFP)

Cuộc xung đột giữa Nga và Grudia đã kéo căng mối quan hệ giữa Nga và phương Tây. Vậy Chính phủ mới của Mỹ sẽ thực thi chính sách với Nga như thế nào, trong khi Mỹ vẫn cần sự giúp đỡ của Nga trong vấn đề Iran và Dafur.

Vấn đề trực tiếp nhất trong quan hệ Nga-Mỹ hiện nay là việc có nên để Grudia và Ukraine gia nhập ngay Khối quân sự Bắc Đại Tây dương (NATO) hay không. Các Ngoại trưởng NATO sẽ thảo luận về vấn đề này trong tháng 12.

Tuy nhiên, trên thực tế, ngay Chính phủ Bush cũng cho rằng, việc Grudia gia nhập NATO sẽ phải "sau nhiều năm nữa", do vậy Mỹ vẫn còn có cơ hội cải thiện quan hệ với Nga.

Ngoài ra, việc Mỹ sẽ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa ở Ba Lan và Cộng hòa Séc cũng sẽ là một vấn đề cần coi trọng trong quan hệ với Nga. Việc Obama xử lý quan hệ với Nga như thế nào quan hệ chặt chẽ với thái độ của ông trong việc xử lý vấn đề hạt nhân.

8. Phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên

Bước đi mới đây của CHDCND Triều Tiên là một biểu hiện tích cực. Bình Nhưỡng đã đồng ý về mặt thủ tục sẽ xác minh việc ngừng chương trình hạt nhân để đổi lại việc Washington đưa quốc gia này ra khỏi danh sách các nước ủng hộ chủ nghĩa khủng bố.

Tuy nhiên, CHDCND Triều Tiên có thể sẽ giữ lại những vũ khí hạt nhân mà họ từng tuyên bố sở hữu, vậy vấn đề khó khăn với tân Tổng thống sẽ là liệu ông có thể thúc đẩy Bình Nhưỡng từ bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân hay không?

9. Quan hệ Trung - Mỹ

Nhìn chung, quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc trên tất cả các lĩnh vực đều rất quan trọng, bởi Trung Quốc cũng là một trong năm quốc gia thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và có ảnh hưởng lớn trên thế giới về mặt kinh tế.

Trung Quốc trước giờ không phải là một mối lo ngại của Mỹ. Những năm gần đây, Trung Quốc tập trung phát triển kinh tế trong nước, quan hệ Trung Mỹ tiếp tục phát triển ổn định. Không có dấu hiệu nào cho thấy Obama phải kỳ vọng thêm nữa vào mối quan hệ này.

10. Những nội dung của nền "Ngoại giao mới"

Giảm sự phụ thuộc của Mỹ vào dầu mỏ nhập khẩu cũng là một thách thức lớn với Obama. (Ảnh: Corbis)

Tài chính, sự thay đổi khí hậu và năng lượng đều là những nội dung quan trọng trong cái gọi là "nền ngoại giao mới".

Cuộc khủng hoảng tài chính hiện tại sẽ khiến tân Tổng thống phải đích thân can dự nhiều hơn vào các hoạt động tài chính tiền tệ.

Obama sẽ phải xem xét làm thế nào để đối phó với tình hình vị thế của nước Mỹ ngày càng giảm trên trường quốc tế, do tác động của cuộc khủng hoảng tài chính.

Obama từng cam kết sẽ có nhiều hành động hơn trong vấn đề ấm nóng toàn cầu và trước năm 2050 sẽ giảm tới 80% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính.

Đây sẽ là một trong những vấn đề nghị sự quan trọng nhất trong nhiệm kỳ của ông.

Một thách thức nữa là vấn đề năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ. Obama hứa trong vòng 10 năm sẽ đưa nước Mỹ thoát khỏi sự lệ thuộc vào dầu mỏ nhập khẩu từ Trung Đông và Venezuela. Tuy vậy, từ Tổng thống Carter năm 1979 tới nay, các lãnh đạo Nhà Trắng đều tuyên bố Mỹ phải giảm bớt lượng tiêu thụ dầu mỏ, nhưng thực tế đều khó hành động.

Theo VietNamNet

10 kỹ năng dẫn đến thành công

Ngoài trình độ học vấn cơ bản, kinh nghiệm và bằng cấp trình độ, để đạt được một vị trí nào đó hay để khởi đầu công việc kinh doanh thì còn có rất nhiều phẩm chất khác nữa mà một người chủ doanh nghiệp đòi hỏi những nhân viên của mình hay chính bản thân họ cần phải có. Trong thực tế thì thành công trong kinh doanh phụ thuộc vào một vài kĩ năng thiết yếu mà bất cứ ai cũng có thể học được nhiều hơn là phụ thuộc vào trình độ học vấn hay một kinh nghiệp cụ thể nào đó. Trong số rất nhiều bí quyết dẫn đến thành công trong kinh doanh, trong sự nghiệp thì mười bí quyết sau dường như là những bí quyết quan trọng nhất:

1. Năng lực lãnh đạo
2. Khả năng tổ chức và sắp xếp thời gian
3. Các kĩ năng bán hàng
4. Năng lực tìm kiếm và quản lí thông tin
5. Việc áp dụng các công nghệ hiện đại
6. Khả năng thuyết phục và thương thuyết
7. Đưa ra những đánh giá suy xét (gồm việc đưa ra những quyết định và sự lựa chọn đúng đắn)
8. Khả năng quản lí tài chính
9. Kĩ năng viết
10. Kĩ năng nói Sau đây là những nét tóm tắt ngắn gọn về 10 bí quyết trên.
1. Năng lực lãnh đạo:
Năng lực lãnh đạo là khả năng khiến người khác làm những gì mà bạn muốn họ làm. Nếu bạn là một người lãnh đạo giỏi, mọi người sẽ làm những gì mà bạn yêu cầu dù cho bạn có ở đó để giám sát việc làm của họ hay không. Nếu bạn là một người lãnh đạo xuất sắc thì họ sẽ thực hiện theo yêu cầu của bạn, cố gắng hết sức để có thể làm thật tốt, họ thích được làm việc cho bạn và luôn cố gắng làm nhiều hơn những gì bạn yêu cầu mà chỉ nhằm làm bạn hài lòng. Còn nếu bạn là một người lãnh đạo biết khích lệ người khác thì đương nhiên họ sẽ làm những gì mà bạn yêu cầu, cố gắng đóng góp sức mình cho công việc ấy nhiều hơn những gì bạn trông đợi, họ luôn đảm bảo rằng bất cứ những gì họ làm cũng là những gì tốt nhất mà họ có thể cống hiến, không chỉ thế họ còn coi công việc của mình không những là niềm yêu thích mà hơn thế còn là một sự chia sẻ mục tiêu với tư cách của một người đồng nghiệp đối với bạn. Năng lực lãnh đạo còn bao gồm khả năng biết đem lại động lực làm việc cho người khác, khả năng tạo ra điều kiện thuận lợi mỗi khi có sự thay đổi nào đó, khả năng thay đổi hành vi của người khác và khả năng giải quyết những mối bất hòa giữa mọi người.
2. Năng lực tổ chức:
Năng lực tổ chức là khả năng sắp xếp thời gian, quản lí nhân sự và công việc theo cách mà mọi việc đều diễn ra theo một trình tự tốt nhất, được thực hiện bởi những cá nhân xuất sắc nhất và trong một khung thời gian hiệu quả nhất. Một nhà tổ chức giỏi cũng cần phải đảm bảo rằng tất cả nguyên liệu trong quá trình sản xuất phải luôn ở đúng nơi có nhu cầu, đúng thời điểm cần thiết và luôn đủ về số lượng mà không hề đòi hỏi phải dự trữ quá nhiều.
3. Kĩ năng bán hàng:
Kĩ năng bán hàng là khả năng bạn khiến người khác muốn mua những ý tưởng, những dịch vụ hay các sản phẩm của bạn. Bạn có làm bất cứ điều gì thì kĩ năng này cũng là cách duy nhất để bạn có thể kiếm tiền. Dù bạn có cho rằng mình là một người bán hàng kém cỏi đến mức nào đi chăng nữa thì khi phải làm một công việc gì đó bạn cũng sẽ cố gắng để bán được ít nhất một mặt hàng. Tôi đã vô cùng ngạc nhiên khi nghe thấy những quan điểm lệch lạc của một số người về chính kĩ năng rất cần thiết trong kinh doanh này. Hầu như mọi người đều nghĩ rằng buôn bán là phải tính toán gian lận. Nhưng nếu bạn dành ra chút ít thời gian để nghiên cứu về nghệ thuật bán hàng thì bạn sẽ thấy rằng việc buôn bán cũng tương tự như việc đưa ra những lời khuyên như bạn nên bắt đầu một ngày như thế nào, bạn chọn con đường thăng tiến trong công việc ra sao, bạn phải làm gì để ngân hàng cho bạn vay một khoản tiền và làm thế nào để được lựa chọn vào ban chủ tịch trong câu lạc bộ mà bạn đang sinh hoạt ở bên ngoài. Hoạt động buôn bán sẽ không diễn ra nếu như thiếu đi việc bán hàng. Nếu như phải liệt kê những kĩ năng cần thiết trong kinh doanh theo tầm quan trọng của chúng thì có thể tôi sẽ đặt kĩ năng này lên vị trí hàng đầu. Kĩ năng bán hàng cũng là một phần của kĩ năng tạo nên sự ảnh hưởng, góp phần hoàn thiện khả năng thuyết phục và thương thuyết mà tôi cũng sẽ đặt kĩ năng này trong top 10 kĩ năng hàng đầu. Nó thật sự quan trọng đến mức tôi có một lời khuyên bạn là trước khi thực hiện bất cứ kĩ năng nào khác mà tôi đề cập sau đây bạn cũng nên đọc ít nhất là một trong những cuốn sách viết về những kĩ năng đó mà đang bán chạy nhất hiện nay. Hãy bắt đầu với cuốn “Bán hàng cho những kẻ ngốc” do Tom Hopkins viết.
4. Năng lực quản lí và tìm kiếm thông tin:
Năng lực quản lí và tìm kiếm thông tin bao gồm khả năng phát hiện ra đâu là những tin tức, sách báo, băng hình, các chương trình đào tạo hay vô số những nguồn thông tin khác có giá trị nhất, có thể giúp bạn luôn cập nhập trong lĩnh vực chuyên môn của mình cũng như trong các lĩnh vực khác mà có tác động chặt chẽ nhất tới bạn. Nhưng bên cạnh đó, có những kĩ năng quản lí và tìm kiếm thông tin tốt còn đồng nghĩa với việc có mối quan hệ với các chuyên gia- những người mà có thể giúp đỡ bạn và đồng nghĩa với việc có một quyển sổ ghi chép một cách cụ thể những địa chỉ liên lạc của họ. Đó là bởi bạn cần phải biết cách làm thế nào để tìm ra những “mỏ quặng” mà bạn chưa biết. Hay bạn cũng cần phải lưu trữ tất cả thông tin mà bạn có được, có thể tiếp cận và bổ sung một cách dễ dàng. Kĩ năng này quan trọng đến mức hầu hết các công ty đều có một ban riêng chuyên phụ trách nhiệm vụ này và được quản lí bởi một giám đốc Thông tin. Đối với hầu hết mọi nguời thì việc tạo ra và sử dụng các dữ liệu thông tin, sử dụng được các chương trình Filofax, Daytimer, DayRunner hay bất cứ chương trình nào mà bạn ưa thích, để học được những kĩ năng nghiên cứu cơ bản và để có thể tìm kiếm thông tin một cách nhanh chóng và hiệu quả trên mạng Interet đã là quá đủ.
5. Khả năng áp dụng những công nghệ hiện đại:
Tôi thực sự ngạc nhiên bởi có rất nhiều chuyên gia, giám đốc và các nhà quản lí vẫn đang còn bị tụt hậu khi mà họ phản đối và sợ hãi khi bước vào thế kỉ thứ 21 thế kỉ mà công nghệ là mối quan tâm hàng đầu. Có một thực tế là bạn cần phải biết được và áp dụng tẩt cả những công nghệ hiện đại có liên quan đến ngành kinh doanh nói chung và lĩnh vực của bạn nói riêng. Nếu không có công nghệ thì bạn sẽ chẳng thể nào có những tiến bộ. (Nếu bạn là một giám đốc điều hành của một công ty nào đó thì đừng bận tâm với những gì tôi đang nói) Ít nhất thì bạn cũng phải có được những kĩ năng sử dụng máy tính cơ bản nhất. Vâng đúng như vậy điều đó có nghĩa là bạn cần phải biết cách đánh máy (hay biết cách gõ bàn phím theo như cách gọi hiện nay). Nhưng nó lại không chỉ là kĩ năng văn phòng hay kĩ năng của một người thư kí đơn thuần. (Mặc dù tôi post bài báo này lên trang web của mình, nhưng tôi biết là có một số người đọc được những bài báo này là nhờ ai đó down chúng xuống hay in ra cho họ đọc. Chính vì vậy mà tôi không chắc là tất cả những độc giả của tôi đã biết và công nhận sự cần thiết của việc biết sử dụng công nghệ thời hiện đại.) Tuy nhiên để tiếp tục bài nói của tôi các bạn không thể đạt đuợc 9 kĩ năng khác như đã liệt kê phía trên mà lại không thể sử dụng thành thạo các thành quả công nghệ trong ngành kinh doanh nói chung hay trong lĩnh vực kinh doanh của bạn nói riêng. (Chẳng hạn như nếu như bạn là một huấn luyện viên, một người dẫn chương trình hay khi bạn trình bày bất cứ loại bài diễn thuyết nào thì bạn cũng cần phải có những hiểu biết chung và biết cách sử dụng đèn chiếu, máy chiếu, hệ thống âm thanh hình ảnh, các chương trình đào tạo có máy tính trợ giúp và các phương tiện âm thanh có sử dụng đèn chiếu từ máy vi tính.
6. Khả năng thuyết phục và thương thuyết:
Đây là những năng lực cơ bản để khiến người khác thực hiện theo những gì bạn mong muốn. Những kĩ năng này rất gần với kĩ năng bán hàng và kĩ năng tạo ra động lực làm việc. Chúng thực sự cần thiết đối với tính cách của một người lãnh đạo. Mặc dù bạn đã học những kĩ năng này từ khi còn bé nhưng phải khi lớn lên bạn mới sử dụng chúng. Có rất nhiều hệ thống hay một loạt những phương pháp mà bạn có thể học để áp dụng vào các những tình huống trong thực tế mà có thể khiến những người khác hợp tác với bạn nhằm đạt được những mục tiêu của bạn. Người nào thay mặt cho ông chủ hay các khách hàng của họ sử dụng những kĩ năng này một cách thành công thì hầu như luôn vượt lên trên những người khác.
7. Có óc suy xét:
Dù cho bạn có gọi đó là một sự suy xét khôn ngoan, một cảm giác thông thường, một lương tri chất phác hay một sự khôn ngoan thường thấy thì đây vẫn là một trong những năng lực có giá trị nhất trong bất cứ nỗ lực cố gắng nào trong hầu hết mọi xã hội. Đó là khả năng đưa ra những sự đánh giá chính xác, những lựa chọn khôn ngoan đặc biệt khi chúng có liên quan đến những người khác. Đó còn là khả năng phát triển những ý kiến đã được thông tin. Nhưng hơn cả thế nó còn bao gồm một trực giác nhạy bén và một kinh nghiệm đã qua kiểm chứng thực tế. Năng lực này bắt đầu với sự phát triển của cái gọi là “ những kĩ năng tư duy có phê phán”.
8. Khả năng quản lí tình hình tài chính:
Bạn không cần phải là một thần đồng về toán học nhưng bạn lại cần phải biết về dự thảo ngân sách và lên kế hoạch nếu như bạn đang trong ban quản lí một công ty. Lí do của việc này là bởi có thể bạn sẽ có một khoản ngân quỹ dành cho một phòng ban nào đó mà bạn phải quản lí. Tuy nhiên nếu bạn muốn trở thành một người lãnh đạo chính trong công ty thì bạn nên biết về tầm quan trọng của việc nắm vững những vấn đề tài chính của công ty, mà nó bao gồm việc làm tăng vốn cho công ty, vòng quay tiền mặt, quản lí tài sản, lên kế hoạch về thuế, ngân sách tài chính, đánh giá tiền tệ, liên doanh liên kết và kết quả của chúng, quản lí tín dụng và tác động của những qui định của chính phủ. Nếu bạn đã học để lấy bằng MBA thì có thể bạn sẽ được học hầu hết những vấn đề đó trong quá trình học. Song vẫn còn có rất nhiều thông tin khá dễ hiểu trong các cuốn sách, trong các buổi hội thảo cũng như trong những chuyến đi làm ăn thương mại khác dành cho những người còn lại trong chúng ta.
9. Kĩ năng viết:
Hiện nay là thời đại thông tin cho nên mọi người muốn biết được những gì mà bạn đã biết. Họ muốn được tiếp cận với những gì mà bạn biết kể cả khi mà họ không thể tiếp cận với bạn. Vì vậy họ muốn bạn viết ra những điều bạn biết cho họ. Họ muốn bạn viết một cách chính xác và dễ hiểu. Ngược lại bạn muốn người khác biết và tin tưởng vào những điều tốt đẹp ở bạn để họ sẽ tuyển dụng bạn, kí kết hợp đồng với bạn hay mua sản phẩm của bạn. Khi đó bạn cần phải đem tới cho họ những bài viết đầy thuyết phục, mang tính khuyến lệ, tạo được sự tin tưởng và chứa đựng nhiều thông tin để khiến cho họ biết được những gì bạn đã làm, những gì bạn biết và những gì bạn có thể làm. Không còn nghi ngờ gì nữa bạn hoàn toàn phải có kĩ năng viết để có thể đạt tới đỉnh cao trong sự nghiệp, trong công việc kinh doanh hay nghề nghiệp. Nếu như tôi chưa nhấn mạnh đúng mức về kĩ năng này thì hãy để tôi nhắc lại một lần nữa rằng “ bạn cần phải viết”. Và nếu như trình độ ngữ pháp hay chính tả của bạn chưa được tốt thì bạn cần phải sửa ngay.
10. Kĩ năng nói:
Ít nhất thì bạn cũng phải có khả năng điều hành hay tham dự vào các buổi họp hành. Thậm chí dù cho bạn có là một nhân viên quản lí ở chức vụ bình thường thì bạn cũng phải nói lên được ý kiến của bản thân hay ý kiến của phòng bạn trong các buổi họp. Nếu như bạn không thể làm như vậy thì bạn không những không thăng tiến trong công việc mà còn không thể trở thành một nhà quản lí giỏi. Bạn nên biết lập luận cho mình khi bạn muốn được tăng lương hay nhận được sư ủng hộ về tài chính hay ủng hộ trong một dự án nào đó. Bạn còn nên biết cách là một người phỏng vấn hay người trả lời phỏng vấn xuất sắc. Bạn phải biết cách thuyết trình một cách thuyết phục và hiệu quả để giành lấy một công việc, để đạt được khoản tiền mà bạn mong muốn, để được giao công việc mà bạn yêu thích, để lấy được thông tin cần thiết, để phổ biến những thông tin mà bạn muốn, để khiến những người khác làm việc gì đó và để thuê được những nhân công giỏi. Ít nhất thì bạn cũng phải nói tốt khi nói chuuyện chỉ với một khách hàng để có thể bán được sản phẩm. Tất cả những điều trên đòi hỏi những kĩ năng tương tự như kĩ năng diễn thuyết nơi đông người. Nếu như bạn hoàn toàn không muốn thực hành kĩ năng này thì bạn có thể học chúng từ bạn bè, từ một khóa học nào đó hay luyện tập với một vài người bạn của mình. Hoặc như bạn phản đối cách học như vậy thì hãy học cách diễn thuyết trước đông người. Rất là dễ khi học những kĩ năng này nhưng một khó khăn thực sự duy nhất lại là nỗi khiếp sợ khốn khổ mà một người bình thường hay cảm thấy mỗi khi anh ta chuẩn bị cho bài nói của mình ta thậm chí là trước rất ít khán giả để thực hành những kĩ năng này. Cách dễ nhất mà tôi biết để có được kĩ năng thuyết trình này, để có thể luyện tập chúng và trở nên thoải mái khi nói trước một hay thậm chí một nghìn khán giả là tham gia vào câu lạc bộ Toastmasters – câu lạc bộ Những người tuyên bố nâng cốc chúc mừng tại các bữa tiệc. Tôi thực sự có được cảm giác này sau khi tham gia vào câu lạc bộ Toastmasters chỉ trong ít phút. Sau đó tôi đã đưa mẹ tôi tới các buổi sinh hoạt của câu lạc bộ này. Ở cái tuổi hơn bảy mươi của mẹ tôi, bà đã nói một cách rất nghiêm túc với tôi rằng bà rất vui khi được làm tăng số luợng hội viên của câu lạc bộ bằng cách trở thành một khán giả trung thành để nghe những người khác nói nhưng bà lại không bao giờ tham gia diễn thuyết gì cả. Và với chủ đề của hàng tuần thì cách duy nhất để chúng tôi khiến bà nói không ngừng nghỉ là gắn bà vào những vấn đề của buổi sinh hoạt và nói đùa với bà. Bà không cần những kĩ năng trong kinh doanh hay tuyển dụng. Nhưng thực sự bà đang cảm thấy rất vui!

10 kỹ năng phỏng vấn dành cho phóng viên

Không ít phóng viên coi thường chuyện phỏng vấn, có kẻ rất ngại. Cũng có người khá cẩn thận, chuẩn bị kỹ càng lắm (tự cho là thế) nhưng kết quả cũng không được như ý. Nhưng nếu ghi nhớ 10 kỹ năng dưới đây thì bạn hoàn toàn có thể yên tâm xách túi lên đường.

1. Nghiên cứu kỹ chủ đề

Một điều sơ đẳng song không phải ai cũng nghĩ đến khi chuẩn bị có một cuộc phỏng vấn! Có người cứ thong dong tay đút túi quần, đến nơi thì chĩa máy ghi âm ghi lại tuốt luốt và về nhà mới giải băng, viết tin. Tốt nhất phải hiểu rõ vấn đề, tìm kiếm trước thông tin mới nhất cũng như thông tin background về chủ đề đó từ kho tư liệu của chính tờ báo, các thư viện hay liên hệ với các nguồn khác.

2. Lập sẵn một danh sách các câu hỏi

Phải xác định xem mình muốn biết gì từ người được phỏng vấn và sắp xếp sẵn các câu hỏi một cách logic để không bị hỏi lộn xộn, lung tung. Người thông minh có thể sắp sẵn trong đầu nhưng tốt nhất là cứ viết ra các câu hỏi một cách vắn tắt và cụ thể. Nếu muốn mang một tài liệu nào đó cho người được phỏng vấn xem, hãy nhớ kèm danh sách các câu hỏi liên quan. Nếu muốn người được phỏng vấn trả lời hay nhận xét về một điều gì đó được viết ở một tài liệu khác thì luôn nhớ mang theo một bản copy hay viết lại chính xác về điều đó trong sổ tay của bạn.

3. Lên kế hoạch trước

Việc thu xếp cuộc phỏng vấn cũng nên tiến hành chu đáo. Phải giới thiệu bản thân và mục đích viết bài một cách rõ ràng, cũng như lý do tại sao lại muốn phỏng vấn họ: “Tôi đang viết bài về tư nhân hóa liên quan đến nhiều công ty và tôi muốn biết kinh nghiệm của công ty ông?” Hãy hẹn chính xác giờ, địa điểm, ngày phỏng vấn, và nên gọi lại để xác nhận nếu hẹn quá xa.

4. Có tác phong chuyên nghiệp

Nên đến đúng giờ và ăn mặc phù hợp. Có thể bắt đầu cuộc phỏng vấn bằng một cuộc trò chuyện nhẹ nhàng để người được phỏng vấn cảm thấy thoải, nhưng nhớ là rất ngắn gọn. Trước hết cần nhắc lại mục đích của cuộc phỏng vấn: “Như đã nói qua điện thoại, tôi đang viết bài về...” Hãy ghi lại chính xác tên, chức danh, tên công ty ngay lúc bắt đầu cuộc phỏng vấn để khỏi quên, tốt nhất là xin danh thiếp và kiểm tra với người được phỏng vấn xem có thay đổi gì về chức danh, phòng ban họ đang làm và số điện thoại liên hệ hay không.

5. Giữ đúng chủ đề của cuộc phỏng vấn

Cố gắng hỏi những câu hỏi đã chuẩn bị sẵn, nhưng cũng không nên là nô lệ của chúng. Hãy nghe người được phỏng vấn nói, và đặt những câu hỏi tiếp theo dựa trên những gì mà người đó đang nói đến. Đừng để người được phỏng vấn đi quá xa chủ đề hay lạc đề nhưng cũng nên nhã nhặn trong cách đưa họ quay lại với chủ đề chính của cuộc phỏng vấn bằng cách nói “Vấn đề ông đang nêu khá thú vị nhưng chúng ta có thể quay trở lại vấn đề...”

6. Hãy để người được phỏng vấn nói

Đừng đưa ra ý kiến riêng và đừng hỏi những câu dài dòng. Thậm chí khi kết thúc cuộc phỏng vấn cũng nên tránh đưa ra chủ kiến của phóng viên. Nếu bị buộc phải nhận xét về một điều gì đó, hãy nói với người được phỏng vấn là bạn thấy ý kiến của cả hai phía đều có giá trị. Cần nhớ là luôn đưa ra câu hỏi một cách trung lập (“Một số người nói là tình hình tài chính của công ty A hết sức nguy ngập, ông/bà có đồng ý với ý kiến đó không?”)

7. Giải thích rõ ràng những nguyên tắc cơ bản

Khi người được phỏng vấn không muốn một số điều mà họ nói được trích dẫn vào bài viết, hãy giải thích một cách rõ ràng nhưng lịch sự về những nguyên tắc của tờ báo. Tuyệt đối không đề cập đến việc sẽ không trích dẫn thông tin người được phỏng vấn cung cấp, trừ trường hợp người được phỏng vấn yêu cầu. Thông thường, tất cả các thông tin sẽ đều được trích dẫn trong bài báo.

8. Ghi lại những quan sát riêng

Nhớ ghi lại những chi tiết như vẻ ngoài của văn phòng, người được phỏng vấn đang mặc đồ gì, thái độ khi đó ra sao,... - nói tóm lại là bất cứ điều gì có thể làm sinh động thêm cho bài viết. Hãy ghi lại, đừng bao giờ chỉ dựa vào trí nhớ của mình.

9. Đừng tự lừa bản thân

Nếu không hiểu một điều gì đó, hãy đề nghị người được phỏng vấn giải thích rõ ràng. Chớ làm ra vẻ biết nhiều hơn những điều mình thực sự biết, trừ khi nghĩ rằng đó là điều lẽ ra phải đọc và tìm hiểu trong lúc chuẩn bị nhưng bây giờ mới phát hiện biết mình là thiếu sót. Nếu nghe không kịp điều gì đó, hãy đề nghị người được phỏng vấn nhắc lại.

10. Kết thúc cuộc phỏng vấn

Hãy nói với người được phỏng vấn là bạn cần lướt qua các vấn đề đã hỏi xem có quên điều gì không. Thậm chí hãy hỏi thẳng người được phỏng vấn: “Có điều gì đó mà ông/ bà muốn nói thêm mà tôi chưa hỏi không?” và nếu có thể thì đề nghị: “Có ai đó khác mà tôi cần phải nói chuyện với không, hay có tài liệu gì mà tôi cần phải đọc để làm rõ, hiểu rõ những gì mà chúng ta đang nói không?” Hãy kiểm tra lại tất cả các số liệu, con số, ngày giờ, hay địa điểm (các chi tiết nhỏ nhưng quan trọng). Cũng nên xin phép rằng có thể bạn sẽ phải gọi điện lại cho họ để hỏi thêm một vài điều.

Đoàn Hạnh (Theo Vietnamjournalism)

10 KỸ NĂNG CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ HIỆN ĐẠI

Ngày nay, cùng với tốc độ phát triển cả thời đại, phụ nữ càng phải biết thíc nghi hơn để thành công trong công việc và cuộc sống. Nhan sắc thôi chưa đủ, bạn còn cần thêm vài yếu tố sau:

Mẫu người me hiện đại: Làm mẹ là bản năng, nó cần được nâng cấp bằng những kỹ năng mới. Bạn phải biết cách chọn chế độ dinh dưỡng hợp lý khi mang thai để bé khỏe, hướng dẫn con học những điều mới lạ.

Nấu nướng: Dù thành đến đâu, phụ nữ cũng không thể phớt lờ kỹ năng này. Đây là điều cơ bản để giữ gìn hạnh phúc gia đình. Hãy tham gia các khóa học nấu ăn. Nếu không có thời gian bạn có thể tham khảo sách báo, trang web,…. Chồng bạn sẽ rất hãnh diện khi có một người vợ nấu ăn ngon.

Làm đẹp: Không chỉ đơn thuần là mặc đẹp, bạn còn phải biết "mặc thông minh" và phù hợp. Sự thông minh thể hiện khi bạn chọn trang phục tùy vào chi phí và điều kiện kinh tế của gia đình. Để ăn mặc phù hợp với thời đại, bạn nên tham khảo sách báo để bắt kịp mốt. Ngoài ra, kỹ thuật trang điểm nhẹ nhàng và bí quyết giữ gìn nhan sắc cũng vô cùng quan trong đấy!

Sữa chua: Bóng đèn bị hỏng, chồng lại đi làm chưa về. Người phụ nữ "lỗi thời" sẽ ngồi trong bong tối chờ đợi chồng về sửa. Trong khi đó, người phụ nữ hiện đại chỉ mất 3’ để thay bóng mới. Hãy nhờ anh ấy hướng dẫn bạn một vài việc vặt.

Giao tiếp: Đây là một trong những kỹ năng quan trọng, đánh giá sự thành công của bạn. Hãy luôn nở nụ cười trên môi và thể hiện sự thân thiện khi trò chuyện với người khác. Tạo dựng một hình ảnh đẹp là điều rất cần thiết. Nếu bạn chưa tự tin với khả năng giao tiếp của mình có thể tham gia các khóa học. Ngoài ra, một người giao tiếp thành công, ngoài việc khiến mọi người yêu quý, còn phải biết cách xử lý một cách khéo léo những tình huống trong cuộc sống.

Thư giãn: Đây chính là bước đệm để bạn lấy lại phần năng lượng khi bạn làm việc quá sức. Tại sao bạn không đến spa để chăm sóc làn da, thư giãn tinh thần hoặc tìm đọc một quyển sách hay? Nếu quá “xì-trét", hãy tham gia một lớp học yoga, sẽ rất hiệu nghiệm đấy!

Làm vợ: Đừng nghĩ làm vợ là chuyện dễ. Cuộc sống vợ chồng không phải lúc nào cũng nồng nàn như ý muốn. Hãy nắm rõ tâm lý của chồng và học cách "hâm nóng" tình yêu. Luôn làm mới mình sẽ giữ cho lửa thêm nồng. Bạn có thể tham khảo ý kiến bác sĩ, chuyên viên khi cần thiết.

Trang trí nhà cửa: "Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm". Chẳng có người đàn ông nào muốn có cô vợ xinh đẹp nhưng không biết chăm sóc, bày biện nhà cửa. Bạn cần chú ý đến sở thích của mọi người trong gia đình và cập nhật các khuynh hướng mới nhất để trang trí nhà phù hợp. Hãy để căn nhà của bạn không chỉ đẹp mà đầy cá tính.

Học hỏi: Người phụ nữ thông minh phải biết rằng việc học không bao giờ có điểm dừng. Họ phải luôn cập nhật kiến thức để không bị lạc hậu trong thời đại toàn cầu hóa. Bạn cũng phải như thế chứ?

Luôn bảo vệ sức khỏe: Thiếu điều này, bạn khó thực hiện 9 kỹ năng trên. Mỗi ngày, dành ít nhất 15’ để tập thể dục, khám sức khỏe định kỳ.

10 Kỹ Năng Mềm Quan Trọng Của Nhà Quản Lý

Trong thời đại hội nhập, sự thành đạt của mỗi cá nhân không chỉ được đánh giá bởi kỹ năng cứng mà còn được đánh giá qua kỹ năng mềm của mỗi người. Để đạt sự thăng tiến trong nghề nghiệp, người lao động không nên quá tập trung vào việc tích lũy, học hỏi kiến thức mà bỏ qua khâu hoàn thiện những kỹ năng mềm của mình.

PHƯƠNG THẢO

Tạp chí Marketing số 41

Thế nào là Mềm và Cứng

NẾU ĐẶT CÂU HỎI “Kỹ năng mềm là gì?” với một người bình thường đi ngoài đường, rất có thể họ nhìn bạn như… người “cõi trên” hoặc trả lời mơ hồ kiểu như đó là sự hòa nhã, dịu dàng, thanh lịch… Nhưng có một thực tế là thuật ngữ kỹ năng mềm hiện đang rất phổ biến trong giới văn phòng.

Vậy kỹ năng mềm là gì? Và nó khác với kỹ năng cứng như thế nào?

Trong môi trường làm việc, kỹ năng mềm thuộc về hành vi ứng xử của mỗi con người, cách thức tuong tác với bạn bè, đồng nghiệp, cách làm việc với nhóm, đội hay trong tập thể lớn. Kỹ năng này thể hiện cách sống, cách tích lũy kinh nghiệm từ cuộc sống. Ngày nay, các nhà giáo dục, chủ doanh nghiệp, các chuyên gia quản lý nhân sự đã bắt đầu nhận thấy tầm quan trọng của các kỹ năng mềm.

Ngược lại, những kỹ năng mà ta có thể nhìn thấy, cân đo, đong đếm được gọi là kỹ năng cứng. Đó là trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, kinh nghiệm làm việc qua nhiều năm. Nhóm kỹ năng này thường được đề cập tới trong các bản sơ yếu lý lịch. Ông Phạm Trần Mạnh Trang – Trưởng phòng nhân sự Công ty Unilever, đưa ra ví dụ để phân biệt như sau: Với vị trí marketing thì kỹ năng giao tiếp, thuyết phục khách hàng là kỹ năng cứng, bởi đó là chuyên môn nghề nghiệp; còn với lập trình viên máy tính thì đương nhiên đó là những kỹ năng mềm.

Sự phát triển của khoa học và truyền thông giúp con người có thêm kiến thức từ sách vở, báo chí, internet. Các kênh thông tin đó sẽ phổ biến và chia sẻ những kinh nghiệm thành công và là thông tin hữu ích giúp chúng ta dễ dàng tham khảo cũng như ứng dụng. Kỹ năng mềm xuất hiện ở mọi nơi, trong gia đình, trường học, môi trường làm việc… Quan trọng là chúng ta biết đón nhận, sàng lọc và phát huy những cái phù hợp với cá tính của mình.

Kỹ năng mềm – phần không thể thiếu của nhà quản lý

Những người sử dụng lao động thường coi trọng kỹ năng mềm. Bởi các nghiên cứu cho thấy, chúng là một nhân tố đánh giá rất hiệu quả bên cạnh những kỹ năng công việc truyền thông hay còn gọi là kỹ năng cứng. Một cuộc nghiên cứu người thành đạt mới đây cho thấy, chỉ có 25% do kiến thức chuyên môn, 75% còn lại được quyết định bởi các kỹ năng mềm. Diễn giả Quách Tuấn Khanh – Giám đốc Trung tâm Thành công và hạnh phúc khẳng định: “Nếu có kiến thức về chuyên môn mà không có những kỹ năng mềm sẽ rất khó thành công trong công việc. Kỹ năng mềm được ví như chất bôi trơn giúp cho công việc chạy tốt, giúp nhân viên biết cách làm việc với đồng nghiệp và xây dựng được các mối quan hệ tốt”.

Khi hội nhập toàn cầu, vũ khí cạnh tranh lớn nhất chính là yếu tố con người. Do đó, các nhà tuyển dụng ngày nay đã thực tế lại càng thực tế hơn rất nhiều. Họ không chỉ muốn thu nhận người biết làm công việc chuyên môn, mà còn phải có khả năng sáng tạo, biết cách giải quyết các phát sinh trong công việc, phối hợp hiệu quả với đồng nghiệp, có tư duy tích cực và muốn thăng tiến cao hơn. Kỹ năng mềm được khẳng định là công cụ hữu hiệu nhất cho thành công trong nghề nghiệp của mỗi người.

Rèn luyện kỹ năng mềm

Điều không nên làm là xác định chuẩn cho nhóm kỹ năng mềm. Bởi mỗi người đều có sức mạnh nội tại, tính cách riêng của mình và họ góp phần làm cho môi trường làm việc trở nên đa dạng, phong phú hơn vì các cá tính riêng đo. Tuy nhiên, vẫn còn những tính cách đặc biệt mà người chủ doanh nghiệp chú trọng tìm kiếm và kỳ vọng ở nhân viên của mình.

Bà Trần Thị Nam Phương – Trưởng phòng đào tạo và phát triển Công ty VinaGame khuyên rằng, mỗi người cần trang bị cho mình những kỹ năng giúp nâng cao giá trị đạo đức của bản thân, giúp cho đồng nghiệp cùng vươn lên trong công việc. Những kỹ năng này chúng ta không thể có được sau một vài khóa học mà cần được trau đổi hàng ngày qua quá trình làm việc và đúc kết kinh nghiệm của chính bản thân mình. Không nên quan niệm rằng, việc học kỹ năng mềm giống như việc học những môn lý thuyết khác, mà nên học từ những người có kinh nghiệm thực tế thông qua việc tiếp cận, nói chuyện và chia sẻ với họ. Sau đó, hãy biết vận dụng một cách linh hoạt vào thực tế và biết những kỹ năng đó trở thành kỹ năng của chính mình.

Diễn giả Quách Tuấn Khanh – Giám đốc Trung tâm Thành công và hạnh phúc cho rằng, nên vận dụng các kỹ năng mềm một cách linh hoạt theo từng công việc cụ thể. Ví dụ, nếu vị trí bạn đang đảm nhận là một nhóm trưởng thì bạn nên trau dồi kỹ năng lãnh đạo, thuyết phục, trình bày, xử lý tình huống, phân công công việc, tình thần đồng đội… Hầu hết các nhà tuyển dụng và những người giàu kinh nghiệm đều khẳng định: cách duy nhất để trau dồi kỹ năng mềm là phải luyện tập, học hỏi thường xuyên, tạo cho mình một phản xạ tức thời mỗi khi gặp các tình huống cần thiết. Ông Phan Quốc Việt – Tổng giám đốc Tâm Việt Group cũng cho biết, phải tập kỹ năng hàng ngày, cũng như tập viết, tập đọc thì mới nhuần nhuyễn được. Chỉ riêng kỹ năng thuyết trình đã nhiều yêu cầu, với mỗi đối tượng khác nhau, cần phải có dáng đứng, cách biểu cảm, tốc độ nói, cách vung tay, sử dụng ngôn ngữ… khác nhau. Việc ta cho là đơn giản như nghe thì trong chuyên môn gọi là Kỹ năng lắng nghe, có chu trình gồm các bước: tham dự, ghi nhận, thấu hiểu, hồi đáp, phát triển. Cần luyện tập đúng bài bản thành phản xạ tự nhiên để trong tình huống nào cũng có thể giao tiếp hiệu quả. Rèn luyện một cách chuyên nghiệp càng sớm càng tốt, cũng giống như ngoại ngữ vậy, phát âm không chuẩn, thì không hiệu quả và thành thói quen xấu, sau sửa sẽ rất khó.

Cuộc sống hiện đại với môi trường làm việc ngày càng năng động, nhiều sức ép và tính cạnh tranh thì kỹ năng mềm là một yếu tố không thể thiếu.



10 KỸ NĂNG MỀM QUAN TRỌNG CỦA NHÀ QUẢN LÝ

1. Làm việc với niềm đam mê: Niềm đam mê là động lực để các doanh nhân đưa doanh nghiệp của mình phát triển nhanh và lớn mạnh, giúp họ làm việc với niềm vui, thay vì chỉ để đối phó hay tồn tại.

2. Thái độ tích cực: Luôn khách quan và vui vẻ. Luôn có trách nhiệm trong công việc. Với một thái độ và tác phong làm việc tích cực như thế sẽ giúp bạn luôn có một vị trí vững vàng trong bất cứ môi trường làm việc nào.

3. Giao tiếp hiệu quả: Khả năng giao tiếp hiệu quả là yếu tố cần thiết dẫn đến thành công trong kinh doanh. Bạn phải học cách ăn nói lưu loát và biết lắng nghe, hay bạn phải rèn luyện khả năng truyền đạt tốt mệnh lệnh cho mọi người.

4. Quản lý thời gian hiệu quả: Lập kế hoạch và xác định trước những việc cần làm cho nhiều dự án khác nhau cùng một lúc; sắp xếp việc sử dụng thời gian trong công việc một cách không ngoan là một trong những kỹ năng mềm quan trọng nhất.

5. Khả năng giải quyết vấn đề: Khả năng phát hiện, giả quyết vấn đề và chất lượng ra quyết định thể hiện trình độ năng lực của một người quản lý, giúp vượt lên trên các đối thủ cạnh tranh.

6. Có tinh thần đồng đôị: Tinh thần đồng đội là một trong những bí quyết quan trọng của sự thành công doanh nghiệp. Tinh thần đồng đội được biểu hiện bởi ý thức hợp tác, sự phối hợp hài hòa, yêu nghề, đoàn kết với đồng nghiệp trong tổ chức doanh nghiệp.

7. Tự tin: Người quản lý phải tự tin với chính khả năng của mình và cùng giúp người khác cảm thấy tự tin hơn, can đảm hơn để hỏi những câu hỏi cần thiết và nêu lên những ý tưởng của mình.

8. Chấp nhận và học hỏi từ những lời phê bình: Luôn giữ thái độ đúng mực, thoải mái, khách quan khi tiếp nhận lời phê bình. Tìm hiểu kỹ về lý do phê bình và bài học kinh nghiệm quý giá từ đó.

9. Linh hoạt và thích nghi: Linh hoạt trong công việc có nghĩa là bạn có khả năng thay đổi theo yêu cầu của công việc, hãy giải quyết một khối lượng công việc lớn hơn so với kế hoạch ban đầu. Hãy thể hiện bạn sãn sàng đảm trách, thích nghi một công việc mới, thách thức hơn.

10. Làm việc dưới áp lực cao: Ở bất cứ vị trí quảm lý nào, bạn đều phải chịu áp lực trong công việc. Nếu bạn không luyện kỹ năng kể trên, áp lực mà bạn phải chịu sẽ còn tăng hơn rất nhiều.